overig

De Rli is gestart met advies Sturen op ruimte

Nederland staat voor omvangrijke ruimtelijke opgaven, zoals de woningbouwopgave, de energietransitie en de omslag naar kringlooplandbouw. Bieden de nieuwe nationale kaders van Omgevingswet en Nationale Omgevingsvisie genoeg houvast om die opgaven aan te pakken? Hoe kunnen overheden de vereiste ruimtelijke keuzes maken en op welke bestuurslaag, om zo tot resultaat te komen? Deze vragen staan centraal in het advies Sturen op ruimte dat de Rli is gestart.

luchtfoto van Maassluis, kerkeiland

In het advies richt de raad zich specifiek op de samenwerking tussen en binnen overheden, en samenwerking van overheden met private en maatschappelijke partners. Andere belangrijke onderwerpen bij dit advies zijn de betrokkenheid van bewoners bij sturen op ruimte en de uitvoeringskant: hoe kunnen beleid en uitvoering beter met elkaar verbonden worden?

De Rli verwacht het advies eind 2021 uit te brengen.

Lees meer over het advies ‘Sturen op ruimte’

Voor meer informatie over het advies kunt u contact opnemen met Lianne van Duinen, projectleider: lianne.vanduinen@rli.nl of 06 15369330.

sitecontent: 

De Rli is gestart met advies ‘Perspectieven landbouwers’

Huidige verdienmodellen van boeren gaan vaak niet samen met de verwezenlijking van een duurzame landbouw. Wat is nodig vanuit de verschillende schakels in de keten om economische perspectieven te bieden aan boeren? De Rli is gestart met een advies hierover.

Boer wandelt met zijn dochtertje in de stal waar koeien hooi eten

De landbouw staat voor grote opgaven om te verduurzamen. De inzet van het Nederlandse kabinet is dat in 2030 kringlopen zijn gesloten en dat Nederland koploper is voor kringlooplandbouw. De Nederlandse boeren zitten vast in een systeem dat is gericht op intensivering en schaalvergroting. De landbouwketen moet sterk internationaal concurreren; dat vraagt om een lage kostprijs.

De vraagstelling voor het advies is als volgt geformuleerd: Welk toekomstperspectief is er voor de Nederlandse agrosector, voor de mensen die er werken en voor de door de landbouw beheerde gronden binnen de randvoorwaarden van duurzaamheid? Hoe kan de maatschappelijke meerwaarde van duurzame landbouw tot uitdrukking komen in economisch perspectief voor ketenpartijen in de voedselsector? Welke kaders zijn daarvoor nodig en welke voorwaarden stelt dit aan sturing op de verschillende schakels in de keten, en met welk instrumentarium kan de overheid actief bijdragen aan het realiseren van de ambities voor een duurzame en innovatieve topsector? De raad verwacht het advies eind 2021 uit te brengen.

Lees meer over het advies ‘Perspectieven landbouwers’

Voor meer informatie over het advies kunt u contact opnemen met Nicole van Buren, projectleider, nicole.van.buren@rli.nl 06 10172005.

sitecontent: 

Sturen op ruimte

Verwacht eind 2021
Teasertekst: 
Nederland staat voor omvangrijke ruimtelijke opgaven, zoals de woningbouwopgave, de energietransitie en de omslag naar kringlooplandbouw. Bieden de nieuwe nationale kaders van Omgevingswet en Nationale Omgevingsvisie genoeg houvast om die opgaven aan te pakken?

Aanleiding en adviesvraag

Het nationale beleid en de regels voor de fysieke leefomgeving in Nederland zijn sterk in beweging. De afgelopen jaren is gewerkt aan de Omgevingswet, die naar verwachting in januari 2022 in werking treedt. Daarop vooruitlopend is najaar 2020 de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) gepubliceerd, waarmee de rijksoverheid richting wil geven aan grote opgaven. Die grote opgaven vragen om keuzes, zowel op nationaal als op regionaal schaalniveau, omdat niet alles overal kan en niet alles overal past. Sommige ruimteclaims zijn strijdig met andere, zoals bij zonneweides als verdienmodel voor boerenbedrijven en de voorkeur in de NOVI voor zonnepanelen op daken. Bovendien moet geborgd worden dat de optelsom van de keuzes in de regio’s het beoogde resultaat oplevert voor Nederland als geheel. Dit roept de vraag op of de nieuwe nationale kaders voldoende houvast bieden bij de urgente keuzes en het aanpakken van de ruimtelijke opgaven waar Nederland voor staat. Voor de Rli is dit aanleiding om een advies te starten over sturen op ruimte.

De adviesvraag luidt:

Bieden de nieuwe nationale kaders voldoende houvast aan alle actoren om tot een voortvarende en zorgvuldige aanpak te komen van de ruimtelijke opgaven waar Nederland voor staat? Hoe kunnen overheden de vereiste ruimtelijke keuzes maken en op welke bestuurslaag, om zo tot resultaat te komen?

Daarbij worden de volgende deelvragen gesteld:

  • Hoe kan de resultaatgerichte samenwerking tussen en binnen bestuurslagen goed worden vormgegeven, zodat keuzes kunnen worden gemaakt?
  • Hoe kan de samenwerking van overheid met private/maatschappelijke partners goed worden vormgegeven?
  • Hoe kunnen burgers/bewoners het beste in stelling worden gebracht?
  • Hoe te sturen op uitvoering? Hoe kunnen beleid en uitvoering beter met elkaar verbonden worden?

Het advies concentreert zich op de proceskant van ruimtelijke ordening (sturing, governance). Dit kan echter niet plaatsvinden zonder een voorafgaande analyse van het vraagstuk van de ruimtelijke keuzes. Het gaat daarbij om verschillende aspecten: worden de keuzes gemaakt, zijn het er te veel of te weinig, wat leveren de keuzes op (optelsom van regionale keuzes voor het totaal van Nederland, voor het landschap), wordt op het resultaat getoetst?

afbeelding van Kerkeiland, Maassluis van boven.

Planning

De verwachting is dat dit advies eind 2021 wordt afgerond.

Samenstelling raadscommissie

Jantine Kriens, raadslid en commissievoorzitter
Jeanet van Antwerpen, raadslid

Externe commissieleden

Joks Janssen, Professor of Practice ‘Brede welvaart in de regio’, Universiteit Tilburg
Caspar van den Berg, hoogleraar Bestuurskunde, leerstoel Global and Local Governance, Rijksuniversiteit Groningen

Informatie of reactie: 

Voor meer informatie over het advies kunt u contact opnemen met Lianne van Duinen, projectleider: lianne.vanduinen@rli.nl of 06 15369330.

sitecontent: 

Perspectieven landbouwers

Verwacht december 2021
Teasertekst: 
Huidige verdienmodellen van boeren gaan vaak niet samen met de verwezenlijking van een duurzame landbouw. Wat is nodig vanuit de verschillende schakels in de keten om economische perspectieven te bieden aan boeren?

Aanleiding en adviesvraag

De landbouw staat voor grote opgaven om te verduurzamen. De inzet van het Nederlandse kabinet is dat in 2030 kringlopen zijn gesloten en dat Nederland koploper is voor kringlooplandbouw. De Nederlandse boeren zitten vast in een systeem dat is gericht op intensivering en schaalvergroting. De landbouwketen moet sterk internationaal concurreren; dat vraagt om een lage kostprijs.

De boeren zijn schakels geworden in een keten van internationale bedrijven, die allemaal meer verdienen naarmate de boeren meer produceren, denk aan veevoerbedrijven, zaad- en pesticideleveranciers, banken, verzekeringsmaatschappijen, machinebouwers, supermarkten etc.. Boeren ervaren daarmee een spagaat tussen de wens tot duurzaam produceren en de eis van de (inter)nationale markt. Duurzaamheidseisen door de overheid leiden immers tot kostenverhogende maatregelen.

In het werkprogramma 2021-2022 is tegen deze achtergrond de vraagstelling voor het advies als volgt geformuleerd:

Welk toekomstperspectief is er voor de Nederlandse agrosector, voor de mensen die er werken en voor de door de landbouw beheerde gronden binnen de randvoorwaarden van duurzaamheid? Hoe kan de maatschappelijke meerwaarde van duurzame landbouw tot uitdrukking komen in economisch perspectief voor ketenpartijen in de voedselsector? Welke kaders zijn daarvoor nodig en welke voorwaarden stelt dit aan sturing op de verschillende schakels in de keten, en met welk instrumentarium kan de overheid actief bijdragen aan het realiseren van de ambities voor een duurzame en innovatieve topsector?

Vader met kinderen in een koeienstal

Planning

De verwachting is dat het advies in december 2021 wordt uitgebracht.

 

Samenstelling raadscommissie

Krijn Poppe, raadslid en commissievoorzitter
Pallas Agterberg, raadslid

Externe commissieleden

Noelle Aarts (professor Socio-Ecological Interactions, Radboud Universiteit)
Kees Oomen

Informatie of reactie: 

Voor meer informatie over het advies kunt u contact opnemen met Nicole van Buren, projectleider, nicole.van.buren@rli.nl 06-10172005.

sitecontent: 

Werkprogramma 2021-2022 is vastgesteld

Minister Van Nieuwenhuizen (IenW) heeft het Rli-werkprogramma vastgesteld en op 4 december 2020 mede namens de bewindslieden van BZK, EZK en LNV aangeboden aan de Tweede Kamer. Het werkprogramma geeft een overzicht van de adviesthema's voor de periode 2021-2022.

illustratie van radertjes die in elkaar grijpen

De raad heeft de ambitie om in de komende jaren bij te dragen aan het versnellen van de noodzakelijke transities in het brede veld van de fysieke leefomgeving. Vanwege de sterke onderlinge verbondenheid van de uitdagingen in de fysieke leefomgeving zullen de meeste adviezen van de raad zich uitstrekken over de grenzen van de vier departementen in het fysieke domein.

Twee adviestrajecten die de raad in uitvoering heeft lopen door in 2021:
- Digitalisering en de transitie naar een duurzame samenleving (werkprogramma 2018-2019)
- Integraal afwegen bij bereikbaarheidsopgaven (op verzoek van de Tweede Kamer)

De vijf nieuwe thema's die de raad oppakt zijn:
- Herijking natuurbeleid
- Plaats en toekomst van het woningcorporatiestelsel
- Sturen op schaarse ruimte
- Toekomstperspectief landbouw
- Kerncentrales

Lees het Werkprogramma 2021-2022 met een korte omschrijving van de onderwerpen

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met algemeen secretaris Ron Hillebrand, ron.hillebrand@rli.nl

 

sitecontent: 

Essay over circulaire bouweconomie

Het essay ‘The digital potential in creating a circular construction economy' van Paul W Chan, Catherine De Wolf and Alexander Koutamanis van de Technische Universiteit Delft staat nu online. Ter voorbereiding van zijn advies over digitalisering en de transitie naar een duurzame samenleving – heeft de Rli enkele deskundigen gevraagd om in een essay te reflecteren op de samenhang tussen digitalisering en duurzaamheidstransities in drie verschillende domeinen: energie, mobiliteit en circulaire bouweconomie. In de essays komen zaken aan bod als de ontwikkeling van digitale platformen, de veranderende invloed en rol van de overheid en de borging van publieke waarden. Dit is het derde en tevens laatste essay.

foto van een deel van een toetsenbord met entertoets en afbeelding weegschaal

De transitie naar een circulaire economie is een van de grote, mondiale opgaven waar we voor staan om onze samenleving te verduurzamen. In het realiseren van die opgave is de bouw een cruciale sector. We moeten uiteindelijk een circulaire bouweconomie creëren. Daarvoor zijn tot op heden twee strategieën: zo min mogelijk slopen en op een radicaal andere manier bouwen. In dit essay beschouwen de auteurs deze twee strategieën in het licht van de verregaande digitalisering van de bouwsector en onderzoeken ze de potentie van digitale technologieën om bij te dragen aan het realiseren van de circulaire bouweconomie van de toekomst.

Lees het essay 'The digital potential in creating a circular construction economy' - Paul W Chan, Catherine De Wolf and Alexander Koutamanis -Technische Universiteit Delft (230 Kb)

Lees het essay ‘Digitalisering en de transitie naar een duurzame samenleving - Perspectief vanuit het mobiliteitsdomein’ - Carlo van de Weijer Eindhoven - AI Systems Institute

Lees het essay ‘Waardevol digitaliseren voor de energietransitie’ - Eef Masson, Romy Dekker & Rinie van Est - Rathenau Instituut

Lees meer over het advies 'Digitalisering en de transitie naar en duurzame samenleving’

Voor meer informatie over het advies kunt u contact opnemen met projectleider Bart Swanenvleugel, bart.swanenvleugel@rli.nl

sitecontent: 

Rli is gestart met advies ‘Integraal afwegen bij bereikbaarheidsopgaven’

Hoe kan de transitie naar een toekomstbestendige en integrale afweging van bereikbaarheidsopgaven worden gerealiseerd? Beleidskeuzes over bereikbaarheid hangen steeds sterker samen met andere opgaven in de leefomgeving en digitale vormen van bereikbaarheid worden steeds meer gemeengoed. Dat vraagt om een integrale afweging bij het maken van keuzes over beleid en investeringen. Op verzoek van De Tweede Kamer brengt de raad hierover een advies uit.

Een grote groep mensen die allemaal op weg zijn om hun bestemming te bereiken

Centraal in het advies staat de vraag: hoe kan een meer integrale afweging van bereikbaarheidsopgaven en –oplossingen worden gerealiseerd; wat zijn daarbij de belangrijkste belemmeringen voor instituties in het algemeen en de Tweede Kamer in het bijzonder, en hoe kunnen die belemmeringen worden weggenomen?

De raad verwacht dit briefadvies begin 2021 uit te brengen.

Lees meer over het advies ‘Integraal afwegen bij bereikbaarheidsopgaven’

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Luc Boot, projectleider, luc.boot@rli.nl of 06 1057 7495.

sitecontent: 

Essay ‘Digitalisering en de transitie naar een duurzame samenleving - Perspectief vanuit het mobiliteitsdomein’

De Rli heeft - ter voorbereiding van zijn advies over digitalisering en de transitie naar een duurzame samenleving - enkele deskundigen gevraagd om in een essay te reflecteren op de samenhang tussen digitalisering en duurzaamheidstransities in drie verschillende domeinen: energie, mobiliteit en circulaire bouweconomie. In de essays komen zaken aan bod als de ontwikkeling van digitale platformen, de veranderende invloed en rol van de overheid en de borging van publieke waarden. De serie bestaat uit drie essays.

foto van een deel van een toetsenbord met entertoets en afbeelding weegschaal

Het tweede essay ‘Digitalisering en de transitie naar een duurzame samenleving - Perspectief vanuit het mobiliteitsdomein’ van Carlo van de Weijer staat nu online. Carlo van de Weijer is directeur van het Eindhoven AI Systems Institute aan de Technische Universiteit Eindhoven Hij concludeert in zijn essay dat digitalisering een enorm potentieel heeft tot verduurzamen van mobiliteit. Dat potentieel is groter naarmate marktpartijen meer handelingsvrijheid hebben. Maar tegelijkertijd brengt dat risico’s rondom privacy, monopolisering en andere mogelijke uitwassen met zich mee, zeker als platformen van grote wereldwijd opererende diensten de regie overnemen. Dat vraagt om de borging van publieke belangen door de overheid, waarbij gezocht wordt naar een evenwicht tussen aan de ene kant faciliteren en aan de andere kant reguleren. Dat is een complexe opgave, die enorme inspanning en kennis over platformen en marktmodellen vergt.

Lees het essay ‘Digitalisering en de transitie naar een duurzame samenleving - Perspectief vanuit het mobiliteitsdomein’ - Carlo van de Weijer Eindhoven - AI Systems Institute

Lees het eerste essay ‘Waardevol digitaliseren voor de energietransitie’ - Eef Masson, Romy Dekker & Rinie van Est - Rathenau Instituut

Lees meer over het advies Digitalisering en de transitie naar en duurzame samenleving’

Het laatste essay over het domein circulaire bouweconomie volgt eind november.

Voor meer informatie over het advies kunt u contact opnemen met projectleider Bart Swanenvleugel; bart.swanenvleugel@rli.nl

sitecontent: 

Online presentatie van advies ‘Toegang tot de stad op 15 oktober 2020 gemist?

Op 15 oktober 2020 vond de online presentatie plaats van het advies ‘Toegang tot de stad: hoe publieke voorzieningen, wonen en vervoer de sleutel voor burgers vormen’. In een tijdsbestek van vijf kwartier kregen deelnemers een toelichting op de hoofdpunten van het advies, reageerden verschillende gasten op het advies en was er gelegenheid tot het stellen van vragen.

startdia voor de livestream met titel Toegang tot de stad

Heeft u de presentatie gemist of wilt u deze nog een keer bekijken? De gehele livestream is terug te zien evenals de samenvatting van de analyse en aanbevelingen en de bijdragen van de gasten:

  • Niels Koeman, raadslid Rli, presentatie van analyse en aanbevelingen
  • Tamara IJzendoorn, Straat Consulaat en Yassine Abarkane, Stagehuis Schilderswijk delen hun persoonlijke verhaal over wonen, publieke voorzieningen en mentale scheidslijnen
  • Zelfstandig onderzoeker Joke van der Zwaard vertelt haar verhaal over ‘plaatsmaken’ en teloorgang toegankelijkheid van stadsbuurten
  • Onderzoekers Marietta Haffner Faculteit Bouwkunde, TU Delft en Jeroen Bastiaanssen PBL/University of Leeds delen hun ervaringen over wonen, tactieken van burgers en Hoe vervoer van invloed is op werk

Bekijk hier de livestream en de bijdragen

Lees meer over het advies ‘Toegang tot de stad’

Voor meer informatie over de bijeenkomst of het advies kunt u contact opnemen met Douwe Wielenga, projectleider, douwe.wielenga@rli.nl

 

sitecontent: 

Essays over de samenhang tussen digitalisering en duurzaamheidstransities in drie verschillende domeinen: energie, mobiliteit en circulaire bouweconomie

In zijn advies ‘Digitalisering en de transitie naar een duurzame samenleving’ heeft de Rli zich de vraag gesteld hoe digitalisering en duurzaamheidstransities met elkaar samenhangen en wat ervoor nodig is om digitalisering te laten bijdragen aan de overgang naar een duurzame leefomgeving. Er is echter geen sprake van één duurzaamheidstransitie en in verschillende leefomgevingsdomeinen blijkt digitalisering zich met verschillende snelheden, intensiteit en fasering te voltrekken. Daarom heeft de raad enkele deskundigen gevraagd om in een essay te reflecteren op de samenhang tussen digitalisering en duurzaamheidstransities in drie verschillende domeinen: energie, mobiliteit en circulaire bouweconomie. Welke veranderingen brengt die samenhang met zich mee? Wat betekent het voor het verwezenlijken van duurzaamheidsdoelen? Is het huidige instrumentarium van de overheid afdoende die doelen te halen of andere publieke waarden te borgen?

Luchtfoto van Microsoft datacentrum Agriport A7, Middenmeer

De essayisten gaan allen in op actuele digitale ontwikkelingen in de leefomgevingsdomeinen en de betekenis daarvan voor de duurzaamheidstransities. In de essays komen zaken aan bod als de ontwikkeling van digitale platformen, de veranderende invloed en rol van de overheid en de borging van publieke waarden. De inhoud van de essays valt onder de verantwoordelijkheid van de auteurs. De essays geven niet noodzakelijkerwijs de mening van de raad weer.

‘Waardevol digitaliseren voor de energietransitie’

Het eerste essay ‘Waardevol digitaliseren voor de energietransitie’ van Eef Masson, Romy Dekker en Rinie van Est van het Rathenau Instituut sluit naadloos aan bij de actuele discussie over datacentra en hun energieverbruik. De auteurs besteden namelijk – naast de bovengenoemde aspecten – ruimschoots aandacht aan ‘datacentra als duurzaamheidsuitdaging’

De essays over de domeinen mobiliteit en circulaire bouweconomie komen in de loop van november uit.

Lees het essay ‘Waardevol digitaliseren voor de energietransitie’

Lees meer over het advies ‘Digitalisering en de transitie naar een duurzame samenleving’

Voor meer informatie over het advies kunt u contact opnemen met projectleider Bart Swanenvleugel; bart.swanenvleugel@rli.nl

sitecontent: